Kenia, hulp bij droogte

Kenia ligt in Oost-Afrika en grenst aan de Indische Oceaan, Somalië, Ethiopië, Sudan, Uganda en Tanzania. Het land is qua oppervlakte zeventien maal zo groot als Nederland en heeft 33,5 miljoen inwoners. Kenia wordt al jaren geteisterd door droogte. Dit hoeft echter geen hongersnood tot gevolg te hebben. Cordaid Mensen in Nood startte in 2002 samen met 15 lokale partners een grootschalig project in Kenia om de lokale bevolking te helpen zich te wapenen tegen de droogte.

Achtergrond
Vooral de noordelijk gelegen districten (in totaal 11) worden het meest en vaakst getroffen door grote droogte. In dit gebied leeft 36% van de bevolking van Kenia (12 miljoen mensen), vooral nomaden die met hun vee rondtrekken op zoek naar geschikte weidegronden. Sam’s Kledingactie heeft in samenspraak met Cordaid Mensen in Nood twee districten gekozen die vanaf 2009 gesteund worden met de inkomsten afkomstig uit de kledinginzameling: het in het uiterste noordoosten gelegen Mandera en het meer centraal gelegen Isiolo.

Waarom is droogte nu dan opeens zo’n groot probleem? Dat komt omdat voorheen droogte altijd werd gevolgd door lange vruchtbare periodes. Vroeger was er eens in de tien jaar sprake van grote droogte. Helaas is dit als gevolg van de klimaatverandering verslechterd en komen periodes van droogte tegenwoordig om de paar jaar voor. “Dit zorgt steeds vaker voor grote problemen bij de nomaden op het platteland in Kenia”, aldus Sasja Kamil, projectverantwoordelijke bij Cordaid Mensen in Nood. “Momenteel is elke twee jaar, soms zelfs jaarlijks, droogte. Dit doorkruist het traditionele systeem van veeteelt van de nomaden, dat eeuwenlang wel goed werkte. Ze vertrokken altijd voordat een stuk land helemaal kaalgegraasd was en hielden stukken land reserve voor droogteperiodes. Doordat deze periodes nu zo snel op elkaar volgen is er minder beschikbare grond. Zo hebben de nomaden minder reserves en worden ze steeds kwetsbaarder.”

Droogte Cyclus Management
Droogte is dus al jaren een van de meest serieuze problemen en kan door klimaatveranderingen in de toekomst een nog groter probleem worden. De situatie wordt nog verslechterd door overbevolking, het steeds schaarser worden van vruchtbaar land en water en de verspreiding van HIV/Aids. Nu al leidt dit regelmatig tot ondervoeding, ziekte en sterfte van grote groepen mensen en dieren, en verergert het conflicten om de schaarse waterbronnen en weidegronden.

Doel van het project is om de gemeenschappen in Mandera en Isiolo beter te wapenen tegen de bedreigingen van het harde klimaat waarin zij leven. Diverse activiteiten worden in verschillende stadia van droogte uitgevoerd. Zo worden mensen getraind in het verbouwen van andere gewassen die beter bestand zijn tegen de droogte. Ook zorgt Cordaid Mensen in Nood samen met de nomaden voor nieuwe waterputten. Zo wordt het water dichter bij de huishoudens gebracht en zijn ze zeker van water, ook in droge perioden. Als de droogte zich aankondigt, nemen de mensen voorzorgsmaatregelen, bijvoorbeeld door de aanleg van wateropslagplaatsen. Op het toppunt van droogte als er niet genoeg water is voor mens en dier wordt een deel van het vee geslacht. Zo brengt het nog geld op en blijft er voor de overblijvers voldoende water beschikbaar.

Cordaid Mensen in Nood richt zich dus op een preventieve aanpak. Samen met de getroffen nomaden wordt er samengewerkt aan ‘droogte cyclus management’. Als mensen minder kwetsbaar zijn, als zij voor hun levensonderhoud minder afhankelijk zijn van het klimaat, bijvoorbeeld doordat ze andere inkomsten- of waterbronnen hebben, dan kunnen ze de droge periodes beter doorkomen. Daarmee leidt droogte niet altijd tot een ramp.